Ovaj istoričar religije smatrao je da koreni krsne slave sežu mnogo dalje od dolaska hrišćanstva među Srbe. Po njegovom tumačenju, slava je nekada bila porodični obred posvećen precima, zaštitnicima doma i porodice, a tek kasnije je taj drevni običaj dobio ime hrišćanskog sveca.

Čajkanović je verovao da gotovo svaki detalj slavskog obreda čuva uspomenu na taj davni kult predaka. Slavska sveća, prema njegovom tumačenju, nije samo simbol vere, već i svetlost namenjena precima. Žito, koje se danas vezuje za hrišćansko sećanje na umrle, predstavlja vezu između živih i onih koji su nekada živeli u istoj kući. Čak je i zajednički ručak imao ulogu obrednog okupljanja cele porodice – i živih i pokojnih, za koje se verovalo da tog dana simbolično prisustvuju slavlju.

Posebno je zanimljivo njegovo tumačenje Božića. Dok mnogi ovaj praznik doživljavaju isključivo kroz hrišćansku tradiciju, Čajkanović je smatrao da su badnjak, slama u kući, orasi i mnogi drugi običaji ostaci veoma stare religije u kojoj su preci imali centralno mesto. Po njemu, upravo je kult predaka bio temelj stare srpske religije, a brojni običaji koje i danas negujemo predstavljaju most između paganske prošlosti i hrišćanske sadašnjosti.

Naravno, ovo nije opšteprihvaćena istorijska činjenica, već naučna teorija jednog od najznačajnijih srpskih proučavalaca religije. Mnogi etnolozi i istoričari ponudili su drugačija objašnjenja porekla slave i božićnih običaja. Ipak, Čajkanovićeva tumačenja i danas izazivaju veliko interesovanje jer na sasvim drugačiji način objašnjavaju običaje koje Srbi vekovima čuvaju.

Možda upravo zato njegova dela i danas podstiču isto pitanje: koliko se u našim običajima krije hrišćanske tradicije, a koliko sećanja na verovanja naših davnih predaka?