Zlakuska lončarija je četiri veka stara tehnika ručne izrade posuđa od gline na sporom ručnom kolu (točku) i pečenog na otvorenoj vatri, što je redak slučaj na širem prostoru Balkanskog poluostrva.
Printscreen/Instagram
Ovu tradiciju, prenošenu sa kolena na koleno, do današnjih dana sačuvale su vredne ruke meštana sela Zlakusa, podno Potpećke pećine, u Zlatiborskom okrugu u Srbiji.
Osnovni materijal za izradu Zlakuskih lonaca i druge grnčarije je prerađena glina „gnjila” koja se kopa u selu Vranjani kod Požege na dubini od 2 - 8 metara. Glina se meša sa kalcitom (koji se vadi u susednom selu Rupeljevu iz kopa starog preko 200 godina) u odnosu 1:1 (što omogućava izradu vrlo velikih oblika keramike, potom oblikuje na ručnom kolu i peče na otvorenoj vatri.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom.
Jezero Vrtuci je veštačko jezero, nastalo pregrađivanjem reke Đetinje uzvodno od Užica. Jezero je dugo 8 km i nalazi se na 700 metara nadmorske visine.
Danas se oko dvadeset domaćinstava u Zlakusi aktivno bavi izradom lončarije poštujući stari način izrade u kojem je jedina novima upotreba mašine za sitnjenje kamena. Sve ostalo je istovetno kao i pre 4 veka.
Zlakuska lončarija uvrštena je 2012. godine u nacionalni registar na listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije. Područje zaštite obuhvata sela: Zlakusa, Rupljevo, Gorjani, Radovci, Zdravčići i Vranjani.
Geografija prostora na kome se proizvodi zlakuska grnčarija
Selo Zlakusa nalazi na nadmorskoj visini 400-931 m, u podnožju i na obroncima krečnjačke gradine Drežnik, uz desnu obalu reke Đetinje. u Zlatiborskom okrugu na teritoriji opštine Užice.
Padine okolnih brda na nadmorskoj visini od 450 metara, sastoje se od peskovitih glina i šnjunka od kvarca i škriljaca.
Rupeljevo je lokacija sa koje se u Zlakusu doprema kalcit neophodan sastojak za izradu lonaca, a Roge i Potpeće imaju značajnu ulogu u razvoju lončarske proizvodnje Zlatiborskog okruga, mada se ona u njima nije održala. Kalcit (CaCO3) koji se dodaje glini iz Vranjana prilikom pripreme mase za modelovanje lonaca u Zlakusi, kopa se u majdanima vrste, na brdu Vrstine u okolini sela Rupeljevo. Stari majdan, danas napušten, nalazio se u zaseoku Drndari, na imanju porodice Drndarević. U literaturi se pominje da se sedamdesetih godina 20. veka znalo za pet majdana, od kojih su dva bila živa, a da su između dva svetska rata eksploatisana čak četiri majdana.
Glina za izradu posuda u Zlakusi se dobija iz sela Vranjani sa nadmorske visine oko 400 m, koje se nalazi na oko 18 km od Zlakuse, severozapadno od Požege na obodu Požeške kotline, koju, u geomorfološkom pogledu, karakterišu trijaski krečnjaci na njenom južnom i jugozapadnom obodu, dok su ostale strane tog oboda sastavljene od mlađih paleozojskih škriljaca, trijaskih i kretacijskih krečnjaka i serpentina.
Aktivna grnčarska domaćinstva i njihovo udruženje
Danas, u Zlakusi aktivno radi 18 grnčarskih domaćinstava i nekoliko njih s vremena na vreme, sezonski, tako da se broj stanovnika koji se bavi ovim starim zanatom kreće oko 40 jer je slučaj da se u jednoj porodici izradom zemljanog posuđa bavi po 2 — 3 osobe.
Otac Predrag Popović ukazao je na običaj koji se u mnogim krajevima Srbije poštuje, a koji nikako nije u skladu ca crkvenim učenjem i liturgijskim životom.
Iako je najpoznatiji kao slikar koji je oslikao lice srpskog naroda, Uroš Predić je iza sebe ostavio i pisane tragove o svakodnevici, verovanjima i običajima sela iz kojih je crpeo inspiraciju. Njegovi zapisi iz Orlovata i Banata, danas sačuvani u beleškama, pisamima i memoarima, prava su književnost u zrnima.
Na obroncima Stare planine, u selu Kamenica nadomak Knjaževca, još uvek postoji radionica u kojoj nastaju gajde – tradicionalni duvački instrument koji je vekovima bio pratnja svadbi, praznika i pastirskih priča. Sve se pravi ručno, od prirodnih materijala, bez šablona i mašina.
U Levču, između Jagodine i Kragujevca, nekada je proleće započinjalo paljenjem strnjike – ali ne kao danas, u tišini i opasnosti, već kao ritual sa pesmom, rakijom i okupljanjem sela. U selu Guberevac, ovaj običaj je bio znak da se zemlja čisti ne samo od korova, već i od zlih sila.
Po rečima oca Predraga Popovića ne postoji obavezujući uslov za pričešće osim krštenja. No ako u Svetom pismu ne piše jasan uslov osim krštenja, to ne znači da svako može da se pričešćuje kako hoće.
Zlakusa je selo koje ima dušu i kolorit, tradiciju i budućnost, istoriju i mladost. Privlači čistim vazduhom, očuvanom prirodom, šumama sa dobrim prinosima ukusnih pečuraka, livadama punim jagodica i lekovitog bilja, sa petnaestak ribnjaka sa pastrmkama duž rečice Petnice.
Komentari(0)