Pretpostavlja se da je zidan u vreme kad i manastir Ravanica, tačnije, 1371 .godine. Prvi put se 1536. god spominje selo Zabrega sa manastirom Sveti Nikola, po kojima vinograde i bašte rade kaluđeri.

Okružen prirodom i blagim brdima centralne Srbije, ovaj manastir vekovima je bio mesto molitve, okupljanja vernika i čuvar pravoslavne tradicije u ovom kraju.

Prema dostupnim istorijskim tragovima, manastir potiče iz srednjeg veka i vezuje se za period jačanja srpske duhovnosti i monaštva u dolini Velike Morave. Iako nema mnogo sačuvanih pisanih izvora o njegovom tačnom osnivanju, veruje se da je podignut u vreme procvata srednjovekovne srpske države, kada su u ovom regionu nastajali brojni manastiri i crkve.

Kao i mnoge svetinje u Srbiji, manastir je kroz istoriju više puta stradao, posebno tokom osmanskog perioda, ali je zahvaljujući lokalnom stanovništvu i monaštvu uspevao da opstane.

Manastirska crkva građena je u jednostavnom, ali prepoznatljivom pravoslavnom stilu. Odlikuju je skromne dimenzije, kamena gradnja i sklad sa prirodnim okruženjem. U unutrašnjosti se nalaze elementi tradicionalnog crkvenog uređenja, dok su pojedini delovi ikonostasa i zidnog slikarstva nastajali u kasnijim obnovama.

Čuda u manastiru Namasija

Manastir Namasija kod Paraćina u narodu je poznat ne samo kao istorijska i duhovna svetinja, već i kao mesto za koje vernici vezuju brojna svedočenja o neobičnim i, kako mnogi tvrde, čudesnim događajima. Takve priče prenose se uglavnom usmenim putem među stanovnicima Pomoravlja i hodočasnicima koji posećuju manastir.

Jedno od najčešće pominjanih predanja govori o isceljenjima vernika koji su dolazili da se pomole u manastirskoj crkvi. Meštani okolnih sela navode primere ljudi koji su, nakon molitve u manastiru, osetili olakšanje ili poboljšanje zdravstvenog stanja.

Posebno se pominju slučajevi onih koji su dolazili zbog dugotrajnih bolesti ili velikih životnih problema, verujući da molitva na ovom mestu ima posebnu snagu.

Prema predanju, u blizini manastira se nekada nalazio izvor vode za koji su vernici verovali da ima blagotvorna svojstva. Ljudi su tu vodu koristili za umivanje i nošenje kući, verujući da može pomoći u lečenju različitih tegoba. Iako za takva verovanja nema naučnih potvrda, ona su duboko ukorenjena u lokalnoj tradiciji i deo su identiteta ovog manastira.

U manastiru se takođe često pominju i duhovna "čuda", odnosno događaji koji se tumače kao znakovi Božje pomoći. Vernici govore o pronalaženju unutrašnjeg mira, rešavanju porodičnih problema ili promenama u životu koje su usledile nakon molitve u Namasiji. Takva iskustva, iako lična i teško proverljiva, doprinose posebnoj reputaciji ove svetinje među vernicima.

Slično kao i kod mnogih drugih pravoslavnih svetinja u Srbiji, priče o čudima u manastiru Namasija deo su živog narodnog predanja. Bez obzira na to da li se posmatraju kroz versku veru ili kulturnu tradiciju, one svedoče o snažnoj vezi između manastira, lokalnog stanovništva i duhovnog života ovog kraja.

Manastir Namasija danas

Posebnu vrednost manastira predstavlja njegova uloga u očuvanju duhovnog života ovog kraja. Tokom vekova bio je mesto gde su se vernici okupljali na velike praznike, tražeći duhovni mir i utehu. I danas manastir posećuju hodočasnici iz Pomoravlja i šire, naročito tokom crkvenih praznika kada se organizuju liturgije i sabori.

Iako nije među najpoznatijim srpskim manastirima, Namasija predstavlja svedočanstvo trajanja pravoslavne vere i tradicije u Pomoravlju. Njegova priča govori o istrajnosti svetinja koje su, uprkos istorijskim iskušenjima, opstale zahvaljujući veri i posvećenosti naroda koji ih okružuje.