PLANINA TUŽNOG IMENA I VAZDUŠNA BANJA Postoji legenda da je Kukavica dobila ime po udovicama koje su kukale za poginulim vojnicima (FOTO/VIDEO)

Lepote Srbije

17:00

Turizam 0

Srpski vojnici su se, neposredno pre boja, skupljali u šumama Kukavice, ali se većina boraca iz bitke nije vratila. Dugo nakon toga, majke, udovice, sestre, kukale su za poginulim vojnicima, pa je narod planinu zbog toga nazvao Kukavica.

PLANINA TUŽNOG IMENA I VAZDUŠNA BANJA Postoji legenda da je Kukavica dobila ime po udovicama koje su kukale za poginulim vojnicima (FOTO/VIDEO)
Shutterstock/Planina Kukavica

Planina Kukavica se prostire na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave, u Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. Spada u Rodopske planine.

Shutterstock/Planina Kukavica
 

Planinski masiv Kukavice ograničen je sa istoka Južnom Moravom, sa zapada Vučjankom, sa severa Leskovačkim poljem, dok na južnoj strani prelazi u brdsko-planinsko područje Grdeličke klisure. Najbliža mesta su Vladičin Han, Grdelica i Vučje. Najviši vrh je Vlaina (1.442) koji se nalazi na severnim padinama, dok na južnim padinama postoji nekoliko vrhova visine do 1.400 metara.

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

 

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Објава коју дели Србија и све њене лепоте 🇷🇸 (@slikaj_srbiju)

 

Deo planine je zaštićen 1980. godine na predlog Republičkog zavoda za zaštitu prirode. Prostor na kome se nalazi rezervat pripada kompleksu mezofilnih bukovih i bukovo-četinarskih tipova šuma.

Shutterstock/Planina Kukavica
 

Kako je planina dobila ime?

Iako se sa sigurnošću ne zna kako je Kukavica dobila ime, prema jednoj od legendi naziv planine potiče iz perioda velikog stradanja srpske vojske u Kosovskom boju. Srpski vojnici su se, neposredno pre boja, skupljali u šumama Kukavice, ali se većina boraca iz bitke nije vratila. Dugo nakon toga, majke, udovice, sestre, kukale su za poginulim vojnicima, pa je narod planinu zbog toga nazvao Kukavica.

 

 

Izgled planine

Kukavica je velika planina koja se nalazi severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. Najviši vrh je Vlaina (1.442 m), a slede ga Valjovska čuka (1.207 m), Tumba (1.192 m), Furnište (1.370 m), Tikva (1.405 m), ? (1.327 m), Bukovska čuka (1.386 m) i Orlova čuka (1.306 m). 

Venac ovih vrhova, sa dolinom Goleme reke, deli planinu na dva dela — severni, strmiji, deo je bez naselja dok se na južnom, blažem, delu javljaju sela. Na južnom delu planine, iznad Vranja, uzdižu se dva vrha Oblik (1.310 m) i Grot (1.327 m), paleovulkanske kupe. Zbog svojih pravilnih, kupastih, oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine.

 

 

Klima

Prostor Kukavice pripada oblasti umerenokontinentalne klime modifikovane uticajem reljefa, bogatstvom potoka i izvora.

Za ovo područje karakteristična je smena hladnog i toplog perioda godine.

Padavina ima tokom čitave godine, a u periodu sa minimumom padavina (avgust) javlja se polusušni period (žuto polje), koji ukazuje na tople letnje mediteranske uticaje u okolini Vranja.

Shutterstock/Žuto polje
 

Biljni i životinjski svet

Kukavica je u potpunosti pokrivena gustom borovom i hrastovom stogodišnjom šumom, ali i brojnim lekovitim biljem. Nekada stočarski kraj, Kukavica je imala brojne pašnjake koje je, sredinom prošlog veka, vojska pošumila borom, smrčom i jelom.

 

 

Tako se sada pored guste listopadne, uglavnom bukove, javljaju i delovi četinarske šume, dok su se pašnjaci zadržali samo u blizini naselja.

 

 

Listopadno drveće je samoniklo, dok su četinari veštački pošumljeni.Najpoznatija je zlatna bukva, koja je deo istoimenog prirodnog rezervata i ubraja se u najkvalitetnije drvo ove vrste u Srbiji. Pored toga, na planini rastu i divlja malina, kupina, pečurke, lekovito i začinsko bilje, kao i krompir-goljak — autohtona vrsta sa visokim sadržajem hranljivih vrednosti.

vikipedija/Listovi mezijske bukve

Kada je reč o životinjskom svetu, Kukavica je stanište brojnih životinjskih vrsta, a od krupne divljači se izdvajaju divlja svinja, lisica, srna i vuk, dok sitnu divljač na planini predstavljaju fazan, divlji golub, zec, veverica i jazavac.

Shutterstock/Fazan
 

Vode

Bogat biljni svet uslovljen je i bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. Mnoštvo izvora, potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. Severnom stranom planine probija se brza i bistra reka Vučjanka, koja je usekla u stenje kanjon, dubok 300 metara. Njeno korito puno je vodopada, slapova i virova, od kojih su najpoznatiji Đokini virovi (u blizini Vučja).

Reka izvire na oko 1.100 metara nadmorske visine, duga je 18 kilometara i ulazeći u leskovačku kotlinu uliva se u reku VeternicuKanjon Vučjanke je dugačak 2 kilometra, usečen između vrhova Kitka (988 metara) i Samaric (619 metara). Na izlazu iz kanjona, na levoj obali, nalazi se HE Vučije, podignuta 1903. godine. Hidroelektrana Vučje je druga hidroelektrana podignuta u Srbiji. Baš te vode ispiraju i odnose puteve i mnoga sela su većim delom godine nedostupna običnim vozilom.

Shutterstock/Kanjon Vučjanke
 

Planina Kukavica je odvajkada pogranična zona i važno vojno uporište. Danas se na vrhu Vlajna nalazi meteorološka stanica i vojni objekti, a od nekadašnjih rimskih i turskih naseobina po planini je malo šta ostalo, gusto šumsko rastinje je pojelo mnoge zidine.

 

 

Arheološki lokaliteti

Veliki broj arheoloških lokaliteta, iz perioda vladavine Rimskog carstva, otkriven je na pobrđu koje čine ivične delove Leskovačke kotline.

Na pobrđu planine ustanovljeno je šest lokaliteta. To su: Kopriva, Skobaljić grad i Vlajčina njiva u Zbežištu, nepoznato nalazište u Vučju, Selište u Nakrivnju i nepoznati lokalitet u okolini Padeža. Prema položaju, ovi lokaliteti se mogu podeliti u dve visinske zone.

vikipedija/Rekonstrukcija Skobaljić grada u vidu makete
 

Na Koprivi postoji kula-osmatračnica podignuta na 764 metra nadmorske visine, na značajnom strateškom položaju. Postoje pretpostavke da je ova kula štitila put koji je dolinom Gornje Veternice vodio ka Vranju. Drugo utvrđenje, jugozapadno od Padeža, iznad Vojinićke reke, na osnovu položaja takođe je moglo imati funkciju zaštite ili je služilo kao pribežište u nemirnim vremenima.

Printscreen/Instagram/ivanhoe.7/Skobeljić grad
 

Utvrđenje Skobaljić grad, kao najpoznatiji lokalitet na obroncima Kukavice, podignuto je na 550 metara nadmorske visine, iznad kanjona Vučjanske reke, na izvanrednom strateškom položaju. Smatra se da je ovo utvrđenje imalo odbrambenu funkciju i da je štitilo put koji je, preko Kukavice, izlazio na područje današnjeg Vranja.

Ne treba, međutim, isključiti ni mogućnost da je služilo kao pribežište. Skobaljić grad je 1986. godine proglašen za kulturno dobro. Ostaci dva naselja, u okviru niže zone, mogu se pretpostaviti u selu Nakrivnju, na lokalitetu Selište, i u Zbežištu, na položaju Vlajčina njiva.

Lokaliteti na pobrđu gravitiraju ka severistoku i okrenuti su prema dolini Veternice.

Na Kukavici se nalazi i lokalitet Markovo kale, ali on ne pripada ovom pobrđu.

Printscreen/Youtube/Bratislav Stamenković/Kanjon Vučjanke
 

Turizam

Kako na Kukavici ni u njenoj okolini nema fabrika i drugih zagađivača, brojni ljubitelji prirode je smatraju vazdušnom banjom. Posebna vrednost planine jeste što je od Leskovca udaljena svega 16 kilometara i sa njim spojena linijama prigradskog saobraćaja, kao i putem sa savremenim kolovozom.

Printscreen/Youtube/Bratislav Stamenković/Kanjon Vučjanke
 

Svake godine, planinarsko društvo „Kukavica” iz Leskovca, kao i planinarsko društvo Srbije, organizuje pohod planinara na Kukavicu. U dva dana prelazi se staza duga 24 kilometra. Polazna i krajnja tačka je plato ispred hotela Vlaina, na lokaciji Jasičko ravnište.

Strogi prirodni rezervat

Rezervat prirode Kukavica je strogi rezervat prirode smešten na istočnoj padini istoimene planine. Predstavlja očuvanu zajednicu mezijske bukve (lat. Fagetum moesiacae serbicum) prašumskog tipa. U jugoistočnoj Srbiji je jedan od retkih netaknutih prirodnih šumskih ekosistema potpunog sklopa, povoljnih stanišnih uslova, sa vitkim stablima bukve starosti oko 140 godina. Zaštićen je 1980. godine na predlog Republičkog zavoda za zaštitu prirode.

Shutterstock/Šuma bukve
 

Površine 75,76 hektara, rezervat prirode Kukavica predstavlja najveći rezervat čiste bukove šume prašumskog karaktera u Srbiji. Obuhvata vegetacijski pojas od oko 500 metara, odnosno visinski dijapazon 670—1.200 metara nadmorske visine, što je, uz promenu orografskih i edafskih karaktera, uslovilo pojavu više tipova bukovih šuma. Očuvanost sastojine prašumske strukture u rezervatu prirode Kukavica osnova je za očuvanje genofonda bukve i njenih zajednica.

Shutterstock/Šuma bukve
 

Strogi rezervat prirode Kukavica nalazi se na planini Kukavici i pripada rodopskim planinama. Prostire se na jugoistoku Srbije, na obali Južne Morave, u Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. Od Vladičinog Hana je udaljen oko 15 kilometara preko sela Rdovo ili putem preko sela Brestovo, Kukavica i Furnište u dužini od oko 25 kilometara. Teritorijalno se prostire na dve katarstarske opštine — Rdovo i Zebince.

Planina Kukavica na mapi:

 

 

Izvor: vikipedija

Komentari(0)

Loading