U srpskom folkloru močvare su oduvek zauzimale posebno, misteriozno mesto. Nekada smatrane opasnim i začaranim, ove specifične prirodne formacije bile su okružene brojnim verovanjima, pričama i mitovima, koji su se generacijama prenosili s kolena na koleno.
Zašto su močvare bile misteriozne?
Močvare, koje su često bile udaljene od naselja i teže dostupne, smatrale su se mestima gde žive razna natprirodna bića. Narodna predanja govorila su o tome da su močvare dom vodenih duhova, vila, vampira i drugih natprirodnih bića koja mogu da zavode ljude i odvode ih u svoju skrivenu dimenziju.
Ove priče uglavnom su nastajale kao način da se stanovništvo upozori na realnu opasnost od zalutavanja ili nesreća koje bi se često dešavale u močvarnim predelima.
Legende o vilama i močvarnim duhovima
U predelima oko Obedske bare, Zasavice ili u močvarnim područjima oko reke Save, ljudi su verovali u postojanje vila koje su se pojavljivale u sumrak. Legenda kaže da su vile svojim plesom zavodile mladiće i devojke koji bi slučajno naišli, odvodeći ih u svoje svetove, iz kojih se retko ko vraćao isti.
Osim vila, često su se spominjali i močvarni duhovi, poznati kao „vodeni ljudi“, koji su živeli u dubinama i čekali neoprezne prolaznike da ih uvuku u vodu. Zbog toga su meštani izbegavali močvare naročito tokom noći i maglovitih dana.
Močvare u narodnoj medicini
Uprkos ovim strašnim pričama, močvare su imale i svoju pozitivnu stranu u narodnoj tradiciji. Mnoge biljke koje su rasle u močvarnim područjima korišćene su za pravljenje lekovitih napitaka i melema. Narodni lekari i travari često su posećivali ova mesta, jer su verovali da bilje ubrano upravo tamo ima posebnu moć isceljenja.
Neki od najcenjenijih narodnih lekova, poput onih protiv reume, kožnih bolesti ili čak malarije, pravljeni su upravo od biljaka koje rastu isključivo u močvarnim područjima.
Močvare kao mesta sakrivanja blaga
Još jedna česta legenda u Srbiji je ona o skrivenom blagu u močvarama. Verovalo se da su hajduci, nakon svojih pljački, često skrivali plen upravo u ovim teško dostupnim predelima, misleći da ga niko neće pronaći. Zato se dugo smatralo da svaka močvara krije barem jedan skriveni ćup zlata ili dragocenosti, što je dodatno raspirivalo maštu lokalnog stanovništva.
Iako do danas nije bilo konkretnih dokaza za ove priče, legenda o močvarnom blagu ostaje živa i često se prenosi novim generacijama.
Zašto je važno očuvati močvare?
Danas, kada je sve veća pažnja usmerena ka zaštiti životne sredine, močvare dobijaju novi značaj. Osim što predstavljaju važne ekosisteme za brojne retke vrste biljaka i životinja, močvare su značajne i kao deo kulturne i narodne baštine.
Očuvanje močvara nije samo pitanje ekologije već i očuvanja kulturnog identiteta naroda koji je kroz vekove stvarao specifičan odnos prema ovim mestima, oblikujući svoje legende, običaje i predanja upravo u skladu sa njihovom misterioznom i nepredvidivom prirodom.
Savremeno vrednovanje močvara
Sve više ljudi danas shvata važnost očuvanja močvara, kako zbog njihove biološke raznovrsnosti, tako i zbog bogate kulturne istorije i legendi koje ih prate. Brojne močvare danas su deo zaštićenih prirodnih rezervata, gde se turistima i posetiocima prenose priče o njihovoj istoriji i mitologiji.
Na ovaj način, drevne tajanstvene močvare nastavljaju da žive, ne samo kao ekosistemi od izuzetnog značaja već i kao mesta na kojima se čuva deo narodnog predanja, koje predstavlja važan deo kulturne baštine Srbije.
OVDE JE UBIJENO VIŠE OD 300 SRBA! Majka izašla sa BEBOM, a onda se desio POKOLJ, pećina KRILA KOSTI ŽRTAVA (FOTO)
Kad su stigli ispred pećine Turci su pozvali Srbe da izađu i da se predaju
GRUPNE GROBNICE, MESTO ZA ŽRTVOVANJE ILI KAMENOLOM: Ove TAJNE Tašmajdana i danas muče Beograđane! (FOTO)
Najpoznatija pećina nalazi se ispod Tašmajdana i stara je oko osam miliona godina
U CENTRU BEOGRADA NALAZI SE BAŠ STARA PEĆINA: Karađorđe je iz nje krenuo u pohod na Turke (VIDEO
U vreme Turaka bila je poznatija kao "šalitrena pećina"
Prizrenska tvrđava: Grad nad gradom koji i dalje gleda Kosovo i Metohiju sa visine
Na uzvišenju iznad Prizrena stoji tvrđava koja je menjala gospodare, ali ne i pogled. Nekada carska straža, danas tihi svedok svega što se u dolini promenilo, i onog što nije
Freske u srpskim manastirima koje niko ne može da objasni: Zašto ovaj svetac ima glavu psa?
U manastiru Sukovo Sveti Hristofor je oslikan sa glavom životinje, a Bogorodica ima krila. U Visokim Dečanima na fresci Hristovog raspeća nalaze se dva neidentifikovana leteća objekta. U crkvi svetog Petra i Pavla Isus je ćelav...
Komentari(0)