Jamu je otkrio freskopisac i speleolog Dimitrije Mirko Ćelić iz Prigrevice kod Apatina, koji je sa kolegama iz beogradskog speleološkog kluba „Asak" sišao u do sada neistraženu pećinu, oslanjajući se na predanja najstarijih meštana o postojanju masovnih grobnica u ovom kraju.

Na oko 15 metara dubine, u prostranoj podzemnoj dvorani, zatečeno je više kostura, dok se ispod samog ulaza u jamu nalazi velika gomila kamenja za koju se sumnja da skriva još neotkrivene posmrtne ostatke.

Pored kostiju, na površini jame pronađeni su opanci, cokule, pojasevi, tabakere, ogledalca i drugi lični predmeti stradalih. Vojnih oznaka gotovo da nije bilo, osim jedne značke Saveza skauta Kraljevine Jugoslavije, što dodatno produbljuje misteriju o identitetu žrtava. O otkriću je obavešteno i nadležno tužilaštvo u Užicu, kako bi se dalja istraživanja sprovodila u skladu sa zakonom.

Nadležni u Opštini Čajetina reagovali su brzo i doneli odluku da pruže punu podršku istraživanju jame u kojoj su pronađeni posmrtni ostaci stradalnika s kraja Drugog svetskog rata. Predsednik Opštine Čajetina Milan Stamatović poručio je da lokalna samouprava neće zatvarati oči pred ovim zločinom.

 – Naš plan jeste da pećinu u Mušvetama jednog dana uredimo i predstavimo kao izuzetno turističko odredište, ali tek nakon što se rasvetli sudbina stradalih i podigne spomenik kakav zaslužuju. Nadamo se da ćemo pronaći potomke žrtava i omogućiti im dostojanstvenu sahranu po pravoslavnom obredu – istakao je Stamatović.

Svedočenja najstarijih Zlatiboraca govore da su se krajem rata povratnicima obećavale sloboda i bezbednost ukoliko se predaju. Umesto povratka kućama, mnogi su odvođeni u Čajetinu i tu su ubijeni.

Prema dostupnim podacima iz literature i usmenim svedočenjima, u ovom kraju je bez suđenja likvidirano između 200 i 300 mladića, mahom četnika starosti od 16 do 20 godina, koji su se iz Bosne vraćali svojim domovima u Kosjerić, Valjevo i sela zapadne i jugozapadne Srbije.