SIRMIJUM Mesto rođenja sedam rimskih careva (VIDEO)

10:01

Turizam 0

Nalazio se na prostoru današnje Sremske Mitrovice.

SIRMIJUM Mesto rođenja sedam rimskih careva (VIDEO)
Shutterstock

Sirmijum (lat. Sirmium) bio je antički grad i jedna od četiri prestonice Rimskog carstva. Nalazio se na prostoru današnje Sremske Mitrovice. Prvi put se pominje u 4. veku p. n. e. i prvobitno su ga naseljavali Iliri i Kelti. U 1. veku p. n. e. pokorili su ga Rimljani i u doba carstva je postao glavni grad rimske provincije Donje Panonije. Sirmijum je 294. godine proglašen za jednu od četiri prestonice Rimskog carstva. Takođe je bio glavni grad prefekture Ilirik i provincije Panonija Sekunda. Vlada Republike Srbije je 1990. proglasila Sirmijum arheološkim nalazištem od izuzetnog značaja.

Istorija

Sirmijum je počeo da se razvija na ušću Bosuta u Savu, na južnim obroncima Fruške gore, u 1. veku. Pretpostavlja se da su ga osnovali Iliri. Zahvaljujući reci i rečnoj plovidbi, grad se brzo razvijao i rastao. Sedam (po drugom mišljenju - deset) vladara Rimskog carstva rođeno je u Sirmijumu ili njegovoj okolini: Trajan Decije, Aurelijan, Prob, Maksimijan, Hostilijan, Konstancije II i Gracijan. Grad je u periodu od 1. do 4. veka nove ere bio sedište rimskih provincija Panonija, Donja Panonija i Panonija Sekunda, sedište Prefekture Ilirik, povremena carska rezidencija, episkopski centar i moćni logor legionara koji su branili carstvo od upada varvarskih plemena. Sirmijum je postao prestonica Rimskog carstva 1. marta 293. godine za vreme vladavine Galerija. Grad je bio prestonica nekoliko decenija. U 4. veku pominje se kao najlepši i najbogatiji grad Ilirika. U periodu od 4. do 6. veka napredak Sirmijuma su prekinuli, tada česti, napadi Varvara: Gota, Huna, Gepida. Završni udarac razvoju grada zadali su Avari, 505. godine, posle čijeg je razornog napada stanovništvo pobeglo, a grad je zapaljen.

Sirmijum je imao dva mosta sa kojima je bila premošćena reka Sava, na šta ukazuju istorijski izvori. Most Ad Basante (prema Bosni) se nalazio na nešto severnijoj trasi od starog pontonskog mosta u Sremskoj Mitrovici. Artemidin most se nalazio u blizini današnjeg pešačkog mosta koji spaja centar Sremske i Mačvanske Mitrovice. Na tom mostu su 304. godine, zbog propovedanja hrišćanstva, pogubljeni prvi episkop Sirmijuma Irinej i njegov đakon Dimitrije, sa mnogim sirmijumskim mučenicima. Posle 313. godine Sirmijum postaje važan hrišćanski centar. Do sada je na lokalitetu Sirmijuma otkriveno osam ranohrišćanskih hramova, od kojih su najpoznatiji oni posvećeni Sv. Irineju, Sv. Dimitriju i Sv. Sinenotu.

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Ime

Možda vas zanima:

Možda vas zanima:

Sirmijum se zvao na vulgarnolatinskom Sermi.

 

U srednjem veku, kada je obnovljen, grad je postao poznat kao grad sv. Dimitrija, po kome je današnja Sremska Mitrovica dobila ime.

Arheologija

Arheološka istraživanja otkrila su veliki deo starog naselja Sirmijum. Grad je bio prostran, okružen bedemima i rovovima unutar kojih se nalazila carska palata. Istraživanja sprovođena od sredine 20. veka otkrila su delove hipodroma, kao i više luksuznih kuća i vila ukrašenih freskama i mozaicima. Vidljivi su ostaci javnih kupatila, nekropole, horeuma, trgovačkih i zanatskih centara. Danas se antički ostaci velikim delom nalaze ispod savremenog grada i samo su delimično prezentovani, koliko to dopušta prostor arheoloških iskopina, koje se nalaze između zgrada. Freske i skulpture koje su pronađene na 74 lokaliteta u Sirmijumu, dokazuju da su ih radili prvorazredni umetnici i dekorateri.

 

Na lokalitetu Glac nedaleko od Sremske Mitrovice nalazi se još neiskopana palata imperatora Maksimijana Herkulija podignuta na mestu gde su mu roditelji radili kao nadničari na imanju jednog rimskog kolona. Prilikom izgradnje Hirurškog bloka, pronađeno je monumentalno Jupiterovo svetilište sa preko osamdeset žrtvenika, što je drugo po veličini u Evropi. Ostaci Carske palate su 2008. godine zaštićeni „laminarnim šatorom“. Na površini od 2.500 kvadrata je izloženo 250 kvadrata podnih mozaika. Na mnogim mestima mozaici su u tri sloja, što govori o obnavljanju carske palate sa smenom vladara. Otkopavanja palate počela su 2017. godine.

Shutterstock
 

 

Na početku sedamdesetih godina 20. veka grupa arheologa i entuzijasta, sponzorisanih od vlade SAD, ponudila je opštinskim vlastima Sremske Mitrovice, da sagradi potpuno novi i savremeni grad, ali na drugoj lokaciji, da bi zauzvrat dobila dozvolu za iskopavanje Sirmijuma u celini. Opštinska uprava, pod snažnim pritiskom organa jugoslovenske federacije, zahtev nije ni razmatrala.

 

Za vreme iskopavanja temelja za novu sremskomitrovačku robnu kuću tokom leta 1972. godine, jedan radnik je, na oko 2 m dubine iskopa, slučajno svojim ašovom probio zazidani kožni zamotuljak iz koga su ispala tačno 33 zlatna rimska novčića, koja su verovatno bila deo zaboravljenog i skrivenog blaga jedne bogate sirmijumske porodice. 4 pronađena novčića iskovana za vreme vladavine Konstancija II smatraju se najreprezentativnijim primercima kasnorimskog doba (4. vek) i neprocenjive su vrednosti. Radnik čiji je ašov izneo na svetlost dana jedno od najvećih arheoloških otkrića na našim prostorima nikada nije nagrađen. Ironično, mladi radnik, srednjoškolac, koji je honorarno radio na iskopu tokom raspusta, zvao se Zlatenko.

Komentari(0)

Loading