Kosovka devojka je glavna ličnost istoimene pesme kosovskog ciklusa srpskih epskih narodnih pesama. Ona je mlada devojka koja posle Kosovske bitke luta po bojnom polju, poji i vida rane ranjenim ratnicima, dok istovremeno traži svog verenika, kuma i devera, a po narodnoj pesmi oni su Toplica Milan, Miloš Obilić i Kosančić Ivan. Najzad nailazi na teško ranjenog ratnika, po narodnoj pesmi vitez Pavle Orlović, kog poji dok joj on besedi da su sva trojica stradala u boju, a kasnije i sam umire na njenim rukama.
Pesma Kosovka devojka broji se zajedno sa pesmom Smrt majke Jugovića u najlepše kosovske pesme, a veliku popularnost u srpskom narodu dobila je kao alegorija za brigu, pomoć i ljubav prema bližnjima.
Jedna od najpoznatijih Predićevih slika 'Kosovka devojka', započeta je pred svetski rat 1914. a završena po njegovom okončanju 1919. godine.
Predić je predstavio bojište neposredno posle Kosovske bitke 1389. godine, izvukavši u prvi plan devojku odevenu u narodno srednjevekovno odelo, koja pruža pomoć ranjenom srpskom junaku, pojeći ga vodom iz zlatnog putira. Istorijska kompozicija je smeštena u letnji pejizaž, u zoru, kada se na nebu rađa dan, a priroda budi procvetalim makovima.
Ono što zauvek ovekovečena kao dvadesetogodišnjakinja na čuvenom platnu Uroša Predića “Kosovka devojka”.”malo ljudi zna, jeste činjenica da je za lik Kosovke devojke, Predić uzeo stvarnu osobu – Beograđanku Leposavu Stanković.
O Leposavi se jako malo zna. Rođena je 1899. godine što znači da je, kada je “Kosovka devojka” nastala bila dvadesetogodišnjakinja.
Zna se i da se Leposava udala i da se nakon toga prezivala Lulik. Po dostupnim informacijama izgleda da je ceo život provela u Beogradu, jer još uvek ima ljudi koji je pamte iz poznijih dana života. Kažu – i u starosti je bila prelepa.
3. marta 1995. "Politika" je prenela je kratku vest: “Umrla “Kosovka devojka””.
“U Beogradu je, sasvim tiho, 2. marta izjutra, u 96. godini umrla Leposava Lulik, rođena Stanković, zauvek ovekovečena kao dvadesetogodišnjakinja na čuvenom platnu Uroša Predića “Kosovka devojka”.
Po narodnom predanju, Kosovka devojka je bila Jelica — rođena sestra srpskog velikaša Stevana Musića. Musić je poznat kao ohol vlastelin koji je gospodario u mestu Brveniku. Jelica je takođe bila sestričina srpskog kneza Lazara, kosovskog mučenika. U nju se „zagledao” Milan Toplica, pobratim Miloša Obilića.
"Pavle Orlović je ranjeni vitez sa čuvene slike 'Kosovka devojka' Uroša Predića iz 1919. godine.
Rudnički vojvoda i jedan od najpouzdanijih Lazarevih ljudi. Prema predanju bio je sin vojvode Vuka a potomak čuvenog vojvode Grgura Orlovića. Takođe, njegovo ime vezuje se za pripadnost viteškom Redu Zmaja. Orlović je, pre nego mu je Lazar dodelio Rudnik i Novo Brdo na upravu nakon rasapa župana Altomanovića, imao feud na Drini kod današnje Ljubovije."
Al’ besedi Orloviću Pavle:
„Sestro draga, Kosovko devojko!
Vidiš, dušo, ona koplja bojna
Ponajviša a i ponajgušća,
Onde j’ pala krvca od junaka
Ta dobrome konju do stremena,
Do stremena i do uzenđije,
A junaku do svilena pasa,
Onde su ti sva tri poginula,
Već ti idi dvoru bijelome,
Ne krvavi skuta ni rukava.”
Komentari (1)