PEJZAŽ MALOG FORMATA SA PRIKAZOM MANASIJE Jedini prikaz spomenika srednjeg veka od strane jednog od najznačajnijih slikara iz doba srpskog romantizma (VIDEO)

17:30

Živopis Manasije spada u red najvećih dometa srpskog srednjovekovnog slikarstva.

Manastir Manasija oduvek je bio inspiracija za umetnike, a pogotovo za slikare. Posebno mesto među njima pripada Stevanu Todoroviću, jednom od najznačajnijih slikara iz doba srpskog romantizma. On je 1857-1858. godine naslikao pejzaž malog formata sa prikazom Manastira Manasije, tehnikom ulje na platnu. To delo je sačuvano i kao crtež otisnut u litografskoj tehnici 1859. godine.

Inače, Todorović je pisao o potrebi izučavanja i snimanja srpskih starih spomenika u Srbiji i van Srbije, po uzoru na slikara Dimitrija Avramovića, ali slika Manasije je jedini njegov prikaz spomenika srednjeg veka.

Manastir Manasija ili Resava je zadužbina despota Stefana Lazarevića, sina kneza Lazara i kneginje Milice. Nalazi se na dva kilometra od grada Despotovca, u klisuri pored reke Resave. Manastir je građen između 1407. i 1418. godine.

Manastirska crkva je posvećena Svetoj Trojici. Slikarstvo Manasije spada u najviši domet slikarstva srpskog srednjeg veka.

Manastir Manasija, ulje na platnu, 1857-1858, Stevan Todorović

Živopis Manasije

Iako teško oštećen, živopis Manasije spada u red najvećih dometa srpskog srednjovekovnog slikarstva. Od očuvanih fresaka najzanimljivija je ktitorska kompozicija na zapadnom zidu glavnog dela crkve na kojoj despot Stefan drži u jednoj ruci povelju a u drugoj model manastira. Na toj fresci je on u vladarskim odorama sa vladarskim insignijama.

Na južnom i severnom zidu - u pevnicama - očuvani su veličanstveni likovi svetih ratnika. U gornjim zonama pevnica naslikane su scene iz života Gospoda Hrista i ilustrovane Njegove priče iz Jevanđelja. U glavnom kubetu su predstavljeni starozavetni proroci. U oltaru je naslikano Pričešće apostola i Povorka svetih otaca, među kojima je (poslednji u redu prema severu) prvi srpski arhiepiskop - Sveti Sava. Na stubovima su dobro očuvani medaljoni sa poprsjima svetitelja, kao lik svetog arhanđela Mihaila (na južnom) i svetog Petra Aleksandrijskog (na severnom stubu).

Manasija je rušena i pustošena mnogo puta. Ostalo je zabeleženo da je stradala 1439, 1456, 1476, i 1734, ali je i obnavljana 1735, 1806, 1810, i 1845. godine. Zavod za zaštitu spomenika kulture SR Srbije je 1956. godine uradio obimne konzervatorsko-restauratorske radove uključujući i čišćenje i konzervaciju fresaka.