Srpski despot Đorđe Branković, zajedno sa majkom, despoticom Angelinom, smatra se zaslužnim za podizanje jednog od fruškogorskih manastira. Prvo pominjanje Krušedola datira iz 16. veka. Upravo iz tih spisa se i saznaje podatak da su posedi koje je ova svetinja imala, u to doba bili najveći među fruškogorskim manastirima

Tokom narednog veka je monaško bratstvo Krušedola smatrano najbrojnijim. U spisima iz toga doba je navođeno prisustvo 90 kaluđera i 12 staraca, navodi “Manastiriusrbiji”, mada danas ova svetinja funkcioniše kao ženski manastir.

Budući da je monah Maksim, kako je bilo monaško ime despota Đorđa Brankoviča, koji se istorijski smatra i poslednjim među srpskim despotima, preneo očeve i stričeve posmrtne ostatke u ovu fruškogorsku svetinju, to se sa razlogom pretpostavlja da je imao ideju da baš tu podigne i svojevrsni mauzolej svoje porodice.

Zvonik Krušedola

Manastirska crkva posvećena je prazniku Blagovesti i njom dominira nekadašnji grčki stil gradnje. Freskoslikarstvo ove svetinje je posebno interesantno.

Smatra se da prvobitne freske datiraju iz 16. veka. Iako se ne može da sigurnošću reći, pretpostavka je da su svetogorski monasi zaslužni za njihovu izradu.

Ništa manje nisu interesantne ni ikone, koje se mogu videti u krušedolskom ikonostatsu, a koje su nastale tokom 18. veka. Karakterišu ih različiti stilovi izrade.

Ipak, ono što je kod ovog manastira posebno interesantno jeste zvonik, koji je postavljen u prvoj polovini 18. veka i koji je izgrađen u baroknom stilu. Ne treba zaboraviti ni podatak da je u određenom istorijskom periodu upravo Krušedol odigrao i značajnu ulogu u očuvanju pisanih tragova, budući da je upravo u ovoj fruškogorskoj svetinji nekada funkcionisala i prepisivačka delatnost, te da je upravo Krušedol smatran značajnim duhovnim centrom srpskog življa tog kraja.

Poslednje počivalište znamenitih ljudi

Pored toga što je u pitanju svetinja, koja je značajna zbog freskoslikarstva i ikona, koje svedoče o nekim minulim vremenima, fruškogorski manastir Krušedol istorijski je značajan i zbog još nečega.

Uz dvoje Obrenovića, kneginju Ljubicu i kralja Milana, u tom manastiru sahranjeni su i posmrtni ostaci Stefana i Jovana iz porodice Branković, oca i strica monaha Maksima, odnosno srpskog despota Đorđa, koji je ovu svetinju kao svoju zadužbinu i podigao. Nažalost, u želji za odmazdom nakon Bitke kod Petrovaradina, koja se odigrala 1716. godine, manastir su turski vojnici prvo opljačkali, a zatim i zapalili. A sa njim i mošti Brankovića. Ipak, ostaci moštiju Svetih Brakovića i danas se u Krušedolu, koji funkcioniše kao ženski manastir, čuvaju.

Takođe, tu je i večno počivalište mitropolita Isaije Đakovića, kao i dvojice srpskih patrijarha, Arsenija Trećeg Čarnojevića i Arsenija IV Šakabente.

(“Serbia.com” )