Ključne karakteristike ustanka:

• Kontekst i povod: Ustanak je izbio tokom Dugog rata (1593–1606) između Osmanskog carstva i Habzburške monarhije. Srbi u tadašnjem Temišvarskom pašaluku (današnji Banat) iskoristili su ratne okolnosti i podigli masovnu bunu zbog teških ekonomskih nameta i verskog ugnjetavanja.
• Vođe ustanka: Glavni pokretač i vođa bio je Teodor Nestorović, episkop Vršca (kasnije kanonizovan kao Sveti Teodor Vršački).

Uz njega, vojne operacije predvodili su ban Sava i vojvoda Velja Mironić.

• Ideologija i simbol: Ovaj ustanak je imao snažan nacionalni i verski karakter. Ustanici su na svojim ratnim zastavama nosili lik Svetog Save, koji im je služio kao vrhovni zaštitnik i zajednički kohezioni faktor.
• Tok operacija: Srpske snage, koje su brojale oko 15.000 ratnika, brzo su oslobodile veliki deo Banata. Zauzeti su gradovi Vršac, Bečkerek (Zrenjanin), Bečej, Titl i Lipova.

Ključna bitka / Događaj    

Opis:

Bitka kod Bečkereka (jul 1594)    

Odlučujući sukob u kojem je brojno nadmoćnija osmanska vojska (oko 30.000–36.000 vojnika) porazila i slomila ustaničke snage.

Mučeništvo vođe    

Nakon sloma ustanka, episkop Teodor Nestorović je uhvaćen i kažnjen najsurovijom smrću – živ je odran na zahtev turskih vlasti.

Tragična posledica: Spaljivanje moštiju Svetog Save

Kao direktnu odmazdu za korišćenje svetiteljevog lika na ustaničkim zastavama, veliki vezir Kodža Sinan-paša naredio je da se mošti Svetog Save prenesu iz manastira Mileševa u Beograd. Svetiteljeve mošti su javno spaljene na brdu Vračar 27. aprila 1594. godine, sa ciljem da se uništi srpski nacionalni duh i versko uporište. Ipak, ovaj čin je dugoročno samo učvrstio kult Svetog Save među Srbima.