Šumadija se najčešće povezuje sa pitomim brdima, voćnjacima i seoskim predelima. Međutim, u Gružanskoj kotlini nalazi se mesto čiji je izgled oblikovan geološkim procesima starim milionima godina.

Borački krš uzdiže se iznad istoimenog sela, na obroncima planine Ješevac, koja je vulkanskog porekla.

Stenoviti greben predstavlja ostatak nekadašnje vulkanske aktivnosti, a njegov najviši deo dostiže oko 515 metara nadmorske visine.

Zbog svojih geoloških i pejzažnih karakteristika Borački krš zaštićen je kao spomenik prirode.

Zašto je srednjovekovni grad podignut baš na ovim stenama?

Položaj Boračkog krša imao je značaj i mnogo pre nego što je postao planinarsko odredište.

Na njegovim stenama nalazilo se srednjovekovno utvrđenje Borač, koje je imalo važnu ulogu u istoriji ovog dela Srbije.

Prirodno strme stene pružale su zaštitu i omogućavale nadzor nad okolnim područjem.

Ostaci nekadašnjeg utvrđenja i danas se mogu pronaći na lokalitetu, mada najveći deo srednjovekovnog grada nije sačuvan u prvobitnom obliku.

U podnožju krša nalazi se i Crkva Svetog arhangela Gavrila, koja potiče iz 14. veka.

Crkva je okružena starim grobljem, a zajedno sa ostacima utvrđenja predstavlja važan deo kulturno-istorijskog nasleđa Borača.

Uspon koji nagrađuje pogledom na Gružu

Borački krš danas je poznat kao izletište i planinarska destinacija.

Do vidikovaca vode pešačke staze kroz šumske i livadske predele, a sa viših delova otvara se pogled na Gružansku kotlinu i Gružansko jezero.

Pojedine organizovane ture obuhvataju oko četiri kilometra pešačenja, dok duže planinarske rute mogu imati i desetak kilometara.

Sam prilaz vidikovcima može biti relativno jednostavan, ali pojedini delovi stenovitog grebena zahtevaju znatno više pažnje.

Zato je važno razlikovati uobičajenu pešačku stazu od zahtevnijih deonica koje vode preko stena.

Za posetioce bez planinarskog iskustva pogodnije je da se drže obeleženih pravaca i izbegavaju strme delove grebena.

Zašto je Borački krš zanimljiv i tokom kasne jeseni?

Tokom novembra šumadijski pejzaž menja izgled. Listopadne šume postepeno ostaju bez lišća, a stenoviti delovi Boračkog krša postaju izraženiji u okolnom predelu.

Sa vidikovaca se pruža pogled na Gružu, dok se u podnožju mogu obići istorijski lokaliteti koji svedoče o nekadašnjem značaju ovog mesta.

Ipak, kasna jesen donosi i klizave staze, maglu i kraće dane. Na izlet je najbolje krenuti ujutru, uz prethodnu proveru vremenske prognoze.

Za obilazak je potrebno poneti obuću sa dobrim prijanjanjem, a za duže ture i odgovarajuću planinarsku opremu.

Mesto na kojem se susreću priroda i istorija

Posebnost Boračkog krša nije samo u neobičnom izgledu stena.

Na malom prostoru mogu se videti tragovi geološke prošlosti, ostaci srednjovekovnog utvrđenja i crkva stara više vekova.

Zbog toga ovaj lokalitet predstavlja zanimljiv izbor za one koji žele izlet drugačiji od uobičajenog odlaska na planinu ili jezero.

Borački krš pokazuje da i u središnjem delu Šumadije postoje predeli čiji se izgled i istorija znatno razlikuju od onoga što se najčešće vezuje za ovaj kraj.