Kaval je označen kao pastirski instrument, mada se na njemu izvode i melodije narodnih pesama, kao i tradicionalne igre. Predstave muzičara na freskama srednjovekovnih manastira i crkava ovog dela Balkana ukazaju na to da kaval datira još iz srednjeg veka. Uz zvuke kavala nekada su se okupljali pastiri, završavali radovi u polju i čuvale ovce. O njegovom značaju i važnom položaju u životu srpskog naroda u južnim krajevima najbolje svedoče brojna predanja. Kaval je jedini tradicionalni duvački instrument u srpskoj tradiciji uz čiju pratnju se peva.

Sviranje na kavalu, kao izvođačka praksa, u Srbiji je dominantno zastupljeno na Kosovu i Metohiji i to u predelu Šar planine, naročito u Sirinićkoj župi i Prizrenskoj Gori. Koristi se u pravoslavnim srpskim zajednicama, slovenskim muslimanskim zajednicama (Gorani) i albanskim muslimanskim zajednicama. Kao takvo uvršteno je u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije